İlhan Berk

Balıkesir Necatibey İlköğretmen Okulu’nu bitirdi. Espiye Bucağı’nda (Giresun) iki yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca Bölümü’nü bitirdi (1945). Zonguldak, Samsun, Kırşehir’de ortaokul öğretmenliği (1945-1955), Ankara Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü Yayın Bürosu’nda çevirmenlik (1956-1969) yaptı, 1970’te emekli oldu, Bodrum’a yerleşti. İlk şiirlerini Manisa Halkevi’nin çıkardığı Uyanış dergisinde yayımladı (1935). Bu ilk denemelerini Güneşi Yakanların Selamı adlı kitapta topladı (1935). 1955’e kadarki dönemde toplumsal gerçekçi anlayışa bağlı ürünler verdi. Bu süreçteki ürünlerini Servet-i Fünun, Ses, Yığın, Yeryüzü, Kaynak, Yeditepe (1940-50) dergilerinde yayımladı. Günaydın Yeryüzü (1953) kitabından dolayı kovuşturmaya uğradı. Kül ile 1979 Türk Dili Kurumu Şiir Ödülü’nü, İstanbul Kitabı ile 1980 Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü, Deniz Eskisi ile 1983 Yeditepe Şiir Armağanı’nı kazandı. Güzel Irmak kitabıyla da 1988 Simavi Edebiyat Ödülü’nü Ferit Edgü ile paylaştı. Şiirinin ikinci evresini oluşturan dönemde ‘İkinci Yeni’nin öncü şairi kimliğini öne çıkaran ürünler verdi. Şiirin yapısal yanı ağırlık kazandı. Poetikasını bu eksen üzerinde kurdu. Özsel kaygıyı biçime ağdırarak simgesel bir şiir evreni kurdu. Giderek, dizenin şiirin başat öğesi olduğu savını örnekleyen şiirler yazdı. Kendi şiirini kurarken düzyazı şiirlere, aforizmalarından harfleri, nesneleri ve semtleri sevmeye dek genişleyen çok kollu bir şiir ırmağı yaratmayı önceledi. Bu renkli şiir evrenini deneme ve günlüklerinde de dile getiren, bunun arka planını anlatan Berk’in başlıca yapıtları şunlardır: Şiir: Güneşi Yakanların Selamı, 1935; İstanbul, 1947; Günaydın Yeryüzü, 1952; Türkiye Şarkısı, 1953; Köroğlu, 1955; Galile Denizi, 1958; Çivi Yazısı, 1960; Otağ, 1961; Mısırkalyoniğne, 1962; Âşıkane, 1968; Şenlikname, 1972; Taşbaskısı, 1975; Atlas, 1976; Kül, 1978; İstanbul Kitabı 1947-80, 1980; Deniz Eskisi (Şiirin Gizli Tarihi’ni de içererek), 1982; Delta ve Çocuk, 1984; Galata, 1985; Güzel Irmak (Şairin Kanı’nı da içererek), 1988; Pera, 1990; Dün Dağlarla Dolaştım Evde Yoktum, 1993. Şeyler Kitabı Ev, 1997; Avluya Düşen Gölge, 1996; Seçme Şiirler, 1997; Çok Yaşasın Sayılar, 1998; Şeyler Kitabı, 2002; Requiem, 2004. Deneme-Günlük-Otobiyografi: Uzun Bir Adam, 1982; Şifalı Otlar Kitabı, 1982; El Yazılarına Vuruyor Güneş (1955-90), 1983 (2. b. 1992); Şairin Toprağı, 1992; İnferno, 1994; Logos, 1996; Poetika, 1997; Kült Kitap, 1998; Ben İlhan Berk’in Defteriyim, 2004. Söyleşiler: Kanatlı At, 1994. Çeviri-Antoloji: Başlangıcından Bu Yana Beyit Mısra Antolojisi, 1960; Dünya Şiiri Antolojisi, 1974; Seçme Kantolar-Ezra Pound, 1969; Seçme Şiirler-Arthur Rimbaud, 1962; Asılı Eros, 1996. Yabancı Dillere Çevrilmiş Yapıtları: Estambul/İstanbul, Madrid, 1988; Histoire Secrète de la Poésie / Şiirin Gizli Tarihi, Paris, Arfuyen 1991; Poemas / Şiirler, Madrid, 1992; Rio Hermoso / Güzel Irmak, Madrid, 1995; Selected Poems / Seçme Şiirler, Talisman House, U.S.A., 2004.